ARTYKUŁ/PORADNIK
Zgłoszenie podwykonawcy do inwestora - łatwo o błąd
Jeśli podwykonawca zostanie zgłoszony prawidłowo, to inwestor będzie współodpowiedzialny za zapłatę jego wynagrodzenia. Z naszego artykułu dowiesz się, na czym polega procedura zgłoszenia i jak poprawnie zgłosić podwykonawcę.
Na skróty
Zgłoszenie podwykonawcy - co, kiedy i jak?
W umowach o roboty budowlane, często strony dopuszczają możliwość zatrudniania przez wykonawcę podwykonawców robót. Wówczas wykonawca oddaje część, a niekiedy większość prac, które ma wykonać, innym firmom. W takiej sytuacji, konieczne jest zgłoszenie wykonywania robót przez podwykonawcę inwestorowi. Brak takiego zgłoszenia powoduje problemy z rozliczeniami robót.
Wyjątkiem w zakresie zgłoszenia, jest sytuacja, w której wykonawca z inwestorem już w umowie określą zakresy robót, które będą wykonywane przez konkretnych podwykonawców. W takiej sytuacji, nie trzeba zgłaszać podwykonawcy w sposób opisanych w tym artykule.
Procedurę zgłaszania podwykonawców określa art. 6471 kodeksu cywilnego.
Zasady opisane w tym artykule stosuje się również w przypadku, gdy podwykonawca robót ma swojego dalszego podwykonawcę.
Na kim ciąży obowiązek zgłoszenia podwykonawcy?
Zgłoszenie podwykonawcy do inwestora to obowiązek wykonawcy robót budowlanych.
Jeśli firma wykonuje część swoich prac przy pomocy innej firmy (podwykonawcy), musi to zgłosić inwestorowi.
Zgłoszenia może też dokonać podwykonawca samodzielnie.
Odpowiedzialność solidarna inwestora i wykonawcy - czyli co daje zgłoszenie podwykonawcy do inwestora?
Jeśli wykonawca dokona prawidłowego zgłoszenia podwykonawcy do inwestora, to wtedy również inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy.
Wydawało by się, że skoro to wykonawca korzysta z pomocy podwykonawcy, to przecież on powinien mu zapłacić. Jak się okazuje, może być inaczej.
Przepisy kodeksu cywilnego o wspólnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy (tzw. odpowiedzialność solidarna) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy zostały wprowadzone, aby chronić podwykonawców robót budowlanych.
Jeśli prawidłowo zgłoszony podwykonawca zakończy prace, a wykonawca stwierdzi, że mu nie zapłaci, to wtedy podwykonawca może pozwać o zapłatę zarówno wykonawcę, jak i inwestora.
Inwestor będzie musiał zapłacić podwykonawcy tylko, gdy ten zostanie prawidłowo zgłoszony (o tym będzie poniżej).
W czyim interesie jest więc prawidłowe zgłoszenie podwykonawcy?
Przede wszystkim w interesie wykonawcy i podwykonawcy.
Wykonawcy, żeby w razie kłopotów finansowych, również inwestor odpowiadał za wynagrodzenie podwykonawcy.
Podwykonawcy, żeby w razie kłopotów wykonawcy, mógł żądać wynagrodzenia również od inwestora.
Pamiętaj jednak, że inwestor odpowiada tylko do wysokości wynagrodzenia, które było należne wykonawcy. Jeżeli więc, wynagrodzenie wykonawcy za dany zakres prac wynosi 100.000 zł, a podwykonawca za te same prace miał otrzymać 150.000 zł, to inwestor w razie odpowiedzialności solidarnej zapłaci podwykonawcy 100.000 zł.
Problemy z nieprawidłowym zgłoszeniem podwykonawcy robót budowlanych - sytuacja inspirowaną historią z życia wziętą
Tomek ma firmę budowlaną i zawarł umowę na budowę małej hali magazynowej dla spółki Hale Sp. z o.o.
Tomek stwierdził, że nie zna się na budowie dachów, dlatego w tym zakresie umowę wykona Jan Dachowski jako podwykonawca robót budowlanych.
Tomek miał numer telefonu do prezesa spółki Hale Sp. z o.o. Łukasza, więc napisał mu wiadomość „Cześć, dach zrobi mój kolega, Jan Dachowski”. Prezes akurat był zajęty i wiadomość mu umknęła.
Tomek zawarł z Janem Dachowskim umowę na wykonanie dachu, ustalając cenę 200.000 zł i termin miesiąca.
Jan Dachowski zaczął prace punktualnie, zgodnie z umową. Po dwóch tygodniach, kiedy był mniej więcej w połowie prac, prezes Hale Sp. z o.o. zapytał Tomka kiedy skończy dach. Jakże się zdziwił, gdy Tomek powiedział mu, że dach robi jego kolega Jan Dachowski. Prezes Hale stwierdził, że nigdy nie godził się na podwykonawcę.
Kiedy na polecenie prezesa Łukasza, kierownik budowy zweryfikował prace dachowe, okazało się, że nie są robione zgodnie z projektem budowlanym. Jan Dachowski dostał wcześniej projekt, ale stwierdził, że wie lepiej jak to zrobić.
Niestety, zmiana sposobu wykonania prac na zgodne z projektem spowodowała, że nie udało się zakończyć prac w terminie, który był w umowie między Tomkiem a Hale Sp. z o.o.
Spółka Hale Sp. z o.o. nałożyła więc na Tomka karę umowną za opóźnienie.
Tomek stanął przed dylematem. Zapłacić karę czy zapłacić Janowi Dachowskiemu. Ostatecznie przecież wykonał dach.
W międzyczasie, minął termin zapłaty faktury, którą Tomkowi wystawił Jan Dachowski. Zdenerwowany podwykonawca wysłał więc dwa wezwania do zapłaty należnego mu wynagrodzenia. Jedno do Tomka jako wykonawcy, drugie do Hale Sp. z o.o. jako Inwestora. W treści wezwania, Jan Dachowski napisał, że skoro jest podwykonawcą, to inwestor ponosi odpowiedzialność solidarną za zapłatę jego wynagrodzenia.
Doświadczenie pokazuje nam, że tego typu historie zdarzają się bardzo często, a możliwych zakończeń jest kilka. Wszystko zależy od prawidłowej procedury zgłoszenia podwykonawcy do inwestora.
W przedstawionej historii, inwestor nie będzie odpowiadał za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, ponieważ ten nie został prawidłowo zgłoszony.
Pamiętaj jednak, że każdy przypadek jest inny i zawsze trzeba ocenić przebieg procedury zgłoszenia podwykonawcy, a następnie zachowanie inwestora, wykonawcy i podwykonawcy na budowie. Dopiero na tej podstawie okaże się, czy inwestor odpowie solidarnie.
Forma zgłoszenia podwykonawcy do inwestora - jak zgłosić podwykonawcę żeby było dobrze?
Żeby nieco utrudnić sytuację i nie powodować, że odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy będzie tak oczywista, przepisy zakładają, że inwestor odpowiada solidarnie za zapłatę podwykonawcy tylko, gdy wykonawca dokonał prawidłowego zgłoszenia podwykonawcy.
Prawidłowego, czyli jakiego? Pisemnie, mailowo czy ustnie?
Ustawa jest bewzględna.
Prawidłowe zgłoszenie podwykonawcy jest tylko na piśmie.
Forma pisemna zgłoszenia to jedyna dopuszczalna forma przedłożenia zgłoszenia inwestorowi.
Dlaczego to jest tak ważne?
Inwestor odpowiada solidarnie za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy tylko, jeśli wykonawca dochował formy pisemnej zgłoszenia. Jeśli wykonawca powiedział inwestorowi o podwykonawcy przez telefon albo napisał przez sms, whatsappa lub maila, to w razie problemów, inwestor nie będzie musiał płacić wynagrodzenia należnego podwykonawcy. Niedokonanie zgłoszenia inwestorowi w formie pisemnej niesie więc negatywne skutki dla podwykonawcy i wykonawcy.
Termin zgłoszenia podwykonawcy - do kiedy?
Ustawa stawia tylko jeden wymóg. Podwykonawcę trzeba zgłosić przed przystąpieniem przez niego do pracy. Jeśli podwykonawca najpierw rozpocznie roboty, a zostanie zgłoszony dopiero później, inwestor nie będzie odpowiadał za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy w zakresie robót, które wykonał przed zgłoszeniem.
Co musi zawierać zgłoszenie podwykonawcy do inwestora?
W kodeksie cywilnym można doszukać się dwóch informacji.
Zgłoszenie musi zawierać:
1 – określenie podwykonawcy
2 – określenie szczegółowego przedmiotu robót, który będzie on wykonywał.
Jak to zrobić w praktyce?
Wskaż podwykonawcę wraz z numerem NIP lub KRS, tak żeby nie było wątpliwości jaka to firma.
Określ zakresy robót, które wykona podwykonawca, odwołując się np. do umowy o roboty budowlane z inwestorem lub projektu budowlanego. Zadbaj o to, że każda pozycja z projektu była wyszczególniona w zgłoszeniu podwykonawcy wraz ze wskazaniem wysokości wynagrodzenia należnego podwykonawcy.
Sytuacja może się komplikować, gdy jeden zakres prac będzie robić kilku podwykonawców. Wtedy wszyscy muszą uzgodnić konkretne zadania, które wykona każdy z podwykonawców, tak aby zgłoszenie nie budziło wątpliwość.
Jeśli zgłoszenie leży po Twojej stronie, gdy już je napiszesz, zadaj sobie pytanie: Czy ze zgłoszenia wynika kto i jakie roboty dokładnie ma wykonać? Czy nie ma pola do różnych interpretacji treści zgłoszenia?
Zgłoszenie robót budowlanych, które wykona podwykonawca musi być najbardziej precyzyjne jak się da.
Zastanawiasz się jak dokonać prawidłowego zgłoszenia podwykonawcy? A może jesteś inwestorem i nie wiesz, czy będziesz odpowiadał za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy?
Skontaktuj się z nami, a doradzimy, co trzeba zrobić i pomożemy Ci rozwiązać sprawę.
Odpowiedzialność inwestora za zapłatę należnego wynagrodzenia podwykonawcy mimo błędnego zgłoszenia podwykonawcy
W orzeczeniach sądów niekiedy dochodzi do sytuacji, w której inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy, mimo niezachowania formy pisemnej zgłoszenia robót budowlanych, które wykona konkretny podwykonawca.
Kiedy?
Odpowiedzi udziela Sąd Najwyższy w wyroku z 05 kwietnia 2023 roku w sprawie o sygn. akt II CSKP 1255/22:
„W sytuacji gdy można wykazać po stronie inwestora wystarczającą wiedzę o treści umowy między wykonawcą i podwykonawcą, w szczególności, gdy o jej treści inwestor zostanie poinformowany w odpowiednim zakresie (dotyczącym umowy z podwykonawcą i jej istotnych elementów) przez inspektora nadzoru, który następnie traktuje podwykonawcę w sposób wskazujący na akceptację go w tej roli przez inwestora, wówczas konkretne zachowania ze strony inspektora nadzoru mogą świadczyć o czynnej dorozumianej zgodzie inwestora skutkującej jego rozszerzoną odpowiedzialnością. Jednak warunkiem sine qua non uznania określonych zachowań inspektora nadzoru za wyraz zgody inwestora na umowę z podwykonawcą, jest wiedza inwestora o treści tej umowy.”
Krótko mówiąc, jeśli podwykonawca, (mimo braku zgłoszenie robót budowlanych, które wykonuje) pracuje na budowie, i ani inwestor ani inspektor nadzoru tego nie kwestionują, a wręcz czynią z podwykonawcy członka procesu budowlanego, uwzględniają jego działania w dzienniku budowy, znają treść umowy, którą zawarł z wykonawcą, to inwestor może odpowiadać solidarnie za jego wynagrodzenie.
Sytuacje takie często rodzą problemy interpretacyjne, dlatego jeśli jesteś wykonawcą lub podwykonawcą, zadbaj o prawidłowe zgłoszenie wykonywania robót przez podwykonawcę. W przeciwnym wypadku, zdajesz się na to, czy przekonasz Sąd do swojej interpretacji.
Zgłoszenie sprzeciwu przez inwestora - jaki termin i forma
Samo zgłoszenie podwykonawcy nie powoduje, że inwestor odpowiada solidarnie za jego wynagrodzenie. Warunkiem jest jeszcze brak sprzeciwu inwestora wobec podwykonawcy.
Inwestor ma 30 dni na złożenie sprzeciwu wobec wykonywania prac przez podwykonawcę, od momentu otrzymania zgłoszenia. Inwestor musi złożyć sprzeciw zarówno wykonawcy jak i podwykonawcy.
Z treści sprzeciwu musi w sposób niebudzący wątpliwości wynikać brak zgody inwestora na danego podwykonawcę. Co ważne, inwestor nie musi podawać przyczyn braku zgody. Wystarczy sam fakt, że się nie zgadza.
Sprzeciw może również być wybiórczy. Np. inwestor może złożyć sprzeciw wobec wykonywania części prac podwykonawcy. Co do pozostałych prac, powstanie wówczas odpowiedzialność solidarna.
Sprzeciw musi zostać złożony w formie pisemnej. Sprzeciw wysłany przez maila lub smsa, będzie nieskuteczny.
Jak egzekwować odpowiedzialność solidarną inwestora?
W razie niedokonania zgłoszenia inwestorowi robót, które robi konkretny podwykonawca, ciężko o odpowiedzialność solidarną.
Jeśli podwykonawca został jednak zgłoszony i wykonawca otrzymał wymaganą zgodę inwestora, to podwykonawca może egzekwować od inwestora odpowiedzialność za zapłatę jego wynagrodzenia.
W jaki sposób?
Gdy wykonawca nie chce zapłacić wynagrodzenia podwykonawcy, ten może pozwać zarówno jego jak i inwestora. Jeśli jesteś podwykonawcą, upewnij się wcześniej, że zostałeś prawidłowo zgłoszony.
Artykuły, które mogą Cię zainteresować
Jak zabezpieczyć swój interes na wypadek sporu o to, kto odpowiada za zobowiązania wobec podwykonawcy (zapłatę jego wynagrodzenia)?
Porady dla Wykonawców i Podwykonawców
sprawdź w umowie, czy są zapisy o możliwości zgłoszenia wykonywania robót przez podwykonawców – może być tak, że nie zwróciłeś wcześniej uwagi na to, że umowa wyklucza taką możliwość. Jeśli jednak umowa pozwala na zatrudnienie podwykonawców albo nic o tym nie mówi, to znaczy, że możesz zgłosić podwykonawcę robót budowlanych.
zgłoś podwykonawcę przed rozpoczęciem przez niego robót – jeśli zgłosisz go później, inwestor nie będzie odpowiadał solidarnie za wynagrodzenie za roboty wykonane przed zgłoszeniem
zgłoszenie musi mieć formą pisemną
w zgłoszeniu rozpisz szczegółowy przedmiot robót, który wykona podwykonawca oraz wysokość wynagrodzenia należnego podwykonawcy
jeśli jesteś podwykonawcą, musisz tak samo zgłaszać swoich dalszych podwykonawców
Porady dla Inwestora
zapisz termin (konkretny dzień), w którym wykonawca zgłosił podwykonawcę lub podwykonawca sam się zgłosił
od tego terminu, masz 30 dni na zgłoszenie sprzeciwu (pamiętaj, że sprzeciw musi być w formie pisemnej)
brak sprzeciwu traktowany jest jako wymagana zgoda inwestora na podwykonawcę
Nie masz obowiązku zgadzania się na konkretnego podwykonawcę
jeśli znasz treść umowy między wykonawcą, a podwykonawcą, i akceptujesz obecność podwykonawcy na budowie, możesz odpowiadać solidarnie, nawet gdy podwykonawca nie został poprawnie zgłoszony – dbaj o weryfikację osób i firm, które pracują na terenie inwestycji
Jak możemy Ci pomóc?
- przygotowujemy zgłoszenia podwykonawców
sporządzamy umowy o roboty budowlane
- analizujemy umowy o roboty budowlane pod kątem możliwości zgłoszenia podwykonawcy
weryfikujemy prawidłowość zgłoszeń podwykonawców
doradzamy inwestorom, którzy kwestionują zgłoszonych podwykonawców
KONTAKT
